Kan grupları nelerdir?

Kusursuz Kan Grubu

Kan grupları nelerdir?
Kimlerden Kan Alabilir Ve Kimlere Kan Verebiliriz ? Kan Grubu Nedir ? Neden Kan Grupları Farklıdır ? Kan Grubu Nasıl Yazılır ? Kimler Kan Vermeli ? Kimlere Kan Vermemeli ?
Kan grupları nelerdir?

Kan nedir? Nelerden oluşur?

Kan, plazma denilen sıvı içinde kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar), beyaz kan hücreleri ve trombositlerden oluşur. Kırmızı kan hücreleri dokulara oksijen verir, karbondioksiti temizler. Beyaz kan hücreleri enfeksiyonla savaşır. Trombositler kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur. Plazma, protein ve tuzlardan oluşan bir sıvıdır. Kan grubunuz kandaki antikorlar ve antijenler tarafından tanımlanır. Kanınız duruma göre, A antijenleri, B antijenleri veya A ve B antijenleri içerebilir

  • Antikorlar; plazmada bulunan vücudunuzun doğal savunma sistemi olan proteinlerdir. Herhangi bir yabancı maddeyi veya antijeni tanırlar, bağışıklık sisteminizi uyarırlar ve onları yok ederler.
  • Antijenler; bağışıklık sistemimizin tanıyabildiği kırmızı kan hücrelerinin yüzeyinde bulunan protein molekülleridir.

 

Kan grubu nedir?

Kan grubu terimi, aynı kromozom üzerinde birbirine bağlı olan bir dizi gen tarafından kontrol edilen, kırmızı kan hücresi antijenleri içeren tüm kan grubu sistemine karşılık gelir. Bütün insanlarda kanın yapısı ve görevleri aynıdır. Alyuvarlarda ve kan plazmasında bazı proteinlerin bulunup bulunmamasına göre farklılık gösterir. Bu farklılık kan gruplarını oluşturur. 33 farklı kan grubu sistemi vardır ancak iki tanesi yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlar AB0 ve Rhesus(Rh) sistemleridir. Bu iki grup bilinen sekiz temel kan grubunu oluşturur.

Kan gruplarının keşfiyle kan nakli daha güvenli hale gelirken, miras olarak alınan ilk insan özelliklerinden biri olan kanın sağlığımız üzerindeki etkileriyle ilgili çeşitli ipuçlarına ulaşılmıştır. Kan grupları; avukatlar ve polis tarafından adli tıpta, antropologlar tarafından farklı popülasyonların çalışmalarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak halen kan gruplarına dair gizemler varlığını sürdürmektedir.

AB0 sistemi

Kan ve organ naklinde en önemli kan grubu sistemidir. Kırmızı hücrelerin yüzeyindeki antijen tipi genetik olarak belirlenir. Alyuvarlarında; A antijeni varsa A kan grubu, B antijeni varsa B, A ve B antijenleri varsa AB kan grubu, hiç antijen yoksa 0 kan grubu oluşur.

Kanın sıvı kısmı olan plazmada anti-A ve anti-B antikorları vardır. Bağışıklık sistemi, alyuvarlarda bulunmayan kan grubu antijenlerine karşı antikorlar oluşturur. Bu nedenle, A grubu kan anti-B antikorlarına ve B grubu anti-A antikorlarına sahiptir. 0 grubunun plazmasında anti-A ve anti-B vardır. AB grubunun plazmasında antikorları yoktur.

Rhesus (RH) sistemi

Rh sistemi yaklaşık 50 farklı kan grubu antijenine sahiptir. Kırmızı hücreler üzerinde 5 ana Rh antijeni vardır, en önemlisi RhD grubudur. D antijeni varsa A, B, AB veya 0 harfinden sonra pozitif (+), yoksa negatif (-) olarak belirtilir.

H-antijeni: AB0 kan grubu antijenlerinin öncülüdür, tüm alyuvarlarda mevcuttur. Kan gruplarının belirlenmesinde etkilidir.

Neden kan grupları farklıdır?

Kan gruplarını bulan Landsteiner, bir kan grubunun diğerinden farkını tam olarak bilmiyordu. Sonraki yıllarda, her kan grubundaki kırmızı hücrelerin yüzeyinde farklı moleküller bulunduğu keşfedilmiştir. A grubu kan hücrelerinde bu moleküller iki katlıdır.

Kaç kan grubu vardır?

Gruplar, iki spesifik antijeniniz olup olmadığına dayanır. AB0 sistemi tarafından tanımlanan dört ana kan grubu vardır: A, B, AB ve 0

Aynı zamanda Rh faktörüne göre kan grubunuz pozitif veya negatiftir. Bu, sekiz farklı kan grubundan biri olabileceğiniz anlamına gelir:
0 Rh(+), 0 Rh(-), AB Rh(+), AB Rh(-), A Rh(+), A Rh(-), B Rh(+), B Rh(-)

Kan grubu nasıl yazılır?

Kan grupları AB0 ve Rh sistemlerinin yan yana yazılmasıyla belirtilir. Harflerle tanımlanmış grup isimlerinin sonuna (+) veya (-) eklenir. Belirtilen kanda Rh değeri negatifse; 0 Rh(-), A Rh(-) şeklinde gösterilir. Rh değeri pozitifse B Rh(+), AB Rh(+) şeklinde yazılır.

Hangi kan grubu kimlerden kan alabilir?

  • 0 grubu: Sadece 0 tipi kanı alabilir.
  • A grubu: 0 ve A grubundan kan alabilir.
  • B grubu: 0 ve B grubundan kan alabilir.
  • AB grubu: 0, A, B ve AB gruplarından kan alabilir.
  • Rh (+) kanı olanlar Rh (+) veya Rh (-) kan alabilirler.
  • Rh (-) kanı olanlar sadece Rh (-) kan alabilirler.

Kimler kan verebilir?

  • Zinde, sağlıklı kişiler
  • En az 50 kg ağırlığında olanlar
  • 17-66 yaş aralığındakiler
  • Erkekler çoğu zaman ideal vericidirler çünkü vücut ağırlıkları sayesinde uygun demir seviyelerine sahiptirler.
  • Erkekler 12 haftada bir, kadınlar 16 haftada bir kan verebilir.

Kimler kan vermemelidir?

  • HIV pozitif (AIDS) olanlar
  • Hepatit B ve C taşıyıcıları
  • HTLV pozitif olanlar (lösemi)
  • Frengi tedavisi görenler
  • Vücut geliştirme ilaçları kullananlar
  • Uyuşturucu kullananlar
  • Hamileler
  • Anemi hastaları
  • İnsülin kullanan diyabet hastaları
  • Bronşit, astım hastaları

Geçici durumlar

  • Tedavi görüyorsanız, aldığınız ilaca ve hastalığa bağlıdır.
  • Herhangi bir enfeksiyon tamamen iyileşmiş olmalıdır.
  • Antibiyotik kullandıysanız beklemeniz gerekir.
  • Yakın zamanda dövme, piercing, akupunktur yaptırdıysanız 1 yıl beklemelisiniz.
  • Diş tedavisi sonrası 12 hafta beklemelisiniz.
  • Kalp rahatsızlığı olanlarda nedenine bağlıdır.
  • Tansiyon hastaları bazı kısıtlamalarla birlikte kan verebilir.
  • Kan veya organ nakli yaptırdıysanız 1 yıl beklemelisiniz.